Akses kepada Sumber Biologi dan Perkongsian Faedah 1

Tertakluk kepada subseksyen (3), Akta ini mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri melalui pemberitahuan dalam Warta dan Menteri boleh menetapkan tarikh yang berlainan bagi permulaan kuat kuasa peruntukan yang berlainan Akta ini.

Akta ini mula berkuat kuasa di Negeri Sabah dan Sarawak pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri, boleh selepas berunding dengan Pihak Berkuasa Negeri, menetapkannya melalui pemberitahuan dalam Warta.

Peruntukan Akta ini hendaklah menjadi tambahan kepada, dan tidak mengurangkan, peruntukan dalam mana-mana undang-undang lain yang berkuat kuasa pada masa ini, yang berhubungan dengan hutan, hidupan liar, haiwan, perikanan dan perdagangan antarabangsa mengenai spesies terancam, kecuali perkara yang termasuk di bawah peruntukan Akta ini.

Tiada apa-apa jua dalam Akta ini boleh ditafsirkan sebagai mengehadkan hak Negeri untuk mengambil tindakan yang berhubungan dengan akses kepada sumber biologi dan perkongsian faedah yang terhasil daripada penggunaannya, dengan syarat bahawa tindakan itu selaras dengan objektif dan peruntukan Akta ini.

berhubung dengan suatu haiwan, menuai, menangkap, menawan, memerangkap dan membunuh atau memperoleh melalui apa-apa cara lain;

berhubung dengan suatu spesimen tumbuhan, mengumpul, menuai, memetik, menghimpun dan memotong atau memperoleh melalui apa-apa cara lain;

berhubung dengan sumber biologi lain termasuk mikroorganisma, mengumpul, memetik atau memperoleh melalui apa-apa cara lain; atau

untuk memperoleh sumber biologi dengan apa-apa cara lain;

apa-apa mamalia (selain manusia), burung, reptilia, amfibia, artropod, atau vertebrata atau inverterbrata lain, sama ada hidup atau mati, dan telur, yang mudanya atau bentuk tidak matangnya yang terbit daripadanya;

apa-apa bahagian atau terbitan sesuatu haiwan yang mudah dikenali;

hidupan liar sebagaimana yang ditakrifkan dalam

ikan sebagaimana yang ditakrifkan dalam Akta Perikanan 1985 [Akta 317];

dalam hal Semenanjung Malaysia, orang asli sebagaimana yang ditakrifkan dalam Akta Orang Asli 1954 [Akta 134]; atau

dalam hal Sabah dan Sarawak, anak negeri sebagaimana yang ditakrifkan dalam Fasal (6) Perkara 161a

Kerajaan Persekutuan, atau Pihak Berkuasa Negeri, yang memiliki sumber biologi dalam keadaan in-situ;

Kerajaan Persekutuan, atau Pihak Berkuasa Negeri, berkenaan dengan sumber biologi ex-situ, tempat sumber itu berasal;

jabatan, agensi kerajaan atau institusi pengajian tinggi awam yang memegang sumber biologi dalam keadaan ex-situ, sama ada di dalam koleksi atau selainnya, yang asalan sumber biologi itu tidak boleh ditentukan dengan usaha wajar;

Kerajaan Persekutuan atau, Pihak Berkuasa Negeri, dari tempat sumber itu diakses dalam keadaan yang—

sumber biologi itu dipegang dalam keadaan ex-situ oleh suatu badan swasta; atau

sumber biologi itu diambil daripada tanah persendirian; dan

asalan sumber biologi itu tidak dapat ditentukan dengan usaha wajar.

masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan, jika sumber itu berada di atas tanah yang mereka mempunyai hak yang diperuntukkan oleh undang-undang;

masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan, jika mereka ialah pemegang pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi termasuk anggota masyarakat yang merupakan dukun tradisi; atau

orang perseorangan, jika sumber biologi itu diambil daripada badan orang perseorangan itu;

sumber genetik, organisma, mikroorganisma, terbitan dan bahagian sumber genetik, organisma, mikroorganisma atau terbitan itu;

populasi dan apa-apa komponen biotik lain bagi suatu ekosistem yang mempunyai kegunaan atau nilai sebenar atau berpotensi kepada manusia; dan

apa-apa maklumat yang berhubungan dengan perenggan (a) dan (b);

apa-apa spesies tumbuhan atau apa-apa bahagian daripadanya sama ada hidup atau mati dan termasuklah batang, dahan, ubi, bebawang, umbisi, pokok penanti, kayu mata-tunas, keratin, tut, keratan tunas, pelekap, akar, daun, bunga, buah, biji atau apa-apa jua bahagian atau keluaran lain dari sesuatu tumbuhan itu sama ada terputus atau tercantum; dan

apa-apa bahagian atau terbitan tumbuhan yang mudah dikenali;

pengambilan sumber biologi daripada habitat semula jadinya atau tempat yang sumber itu disimpan, tumbuh atau ditemui termasuk dalam pasaran bagi maksud penyelidikan dan pembangunan; atau

terdapat prospek munasabah sebagaimana yang ditentukan oleh Pihak Berkuasa Kompeten bahawa sumber biologi yang diambil oleh orang itu akan tertakluk kepada penyelidikan dan pembangunan.

Akses kepada sumber biologi tidaklah termasuk aktiviti yang berikut:

menangkap ikan bagi perdagangan, rekreasi atau permainan;

mengambil haiwan atau tumbuhan untuk makanan;

mengambil sumber biologi yang telah ditanam atau dijaga bagi apa-apa maksud selain maksud penyelidikan dan pembangunan;

mengambil hasil semula jadi termasuk minyak dan madu bagi apa-apa maksud selain maksud penyelidikan dan pembangunan;

mengumpul bahan penghasilan semula tumbuhan untuk pembiakan;

menjalankan perhutanan komersial;

berhubung dengan masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan, bagi penggunaan dan pertukaran sumber biologi itu sesama mereka dalam melaksanakan amalan tradisi dan adat mereka;

pengambilan sumber biologi oleh mana-mana orang yang merupakan—

organisma diubah suai yang hidup sebagaimana yang ditakrifkan dalam Akta Biokeselamatan 2007 [Akta 678] yang hak harta intelek telah diberikan dan masih wujud; atau

varieti tumbuhan yang suatu hak pembiak baka telah diberikan dan masih wujud di bawah

akses kepada sumber biologi yang dikecualikan di bawah seksyen 60.

untuk menyimpan, mengguna, menukar dan menjual biji benih dari ladang sendiri atau bahan pembiakan; dan

menjalankan pembiakbakaan konvensional atau amalan tradisi dalam penggunaan dalam bidang pertanian, hortikultur, perladangan poltri, penternakan tenusu, penternakan haiwan atau penyimpanan lebah.

Bagi maksud seksyen ini, “petani kecil” mempunyai erti yang diberikan kepadanya dalam Akta Perlindungan Varieti Baru

Pihak Berkuasa Kompeten Kebangsaan hendaklah terdiri daripada anggota yang berikut:

Ketua Setiausaha bagi Kementerian yang bertanggungjawab bagi sumber asli dan alam sekitar yang akan menjadi

apa-apa bilangan orang yang akan dilantik oleh Menteri.

untuk menyelaraskan pelaksanaan dan penguatkuasaan peruntukan Akta ini oleh Pihak Berkuasa Kompeten;

untuk menentukan fi yang kena bayar melalui rundingan dengan Pihak Berkuasa Kompeten;

untuk berkomunikasi dengan negara lain dan sekretariat yang ditubuhkan di bawah mana-mana triti, perjanjian, konvensyen atau protokol yang berhubungan dengan akses dan perkongsian faedah berhubung dengan sumber biologi, sebagaimana yang sesuai, mengenai perkara di bawah Akta ini;

untuk melaksanakan dan memenuhi kehendak di bawah mana-mana triti, perjanjian, konvensyen atau protokol yang berhubungan dengan akses dan perkongsian faedah berhubung dengan sumber biologi yang kepadanya Malaysia menjadi suatu pihak jika triti, perjanjian, konvensyen atau protokol itu berhubung dengan maksud Akta ini;

untuk mewujudkan kesedaran dan menyediakan latihan, pendidikan dan maklumat yang berhubungan dengan akses dan perkongsian faedah berhubung dengan sumber biologi;

untuk menyimpan dan menyenggara suatu daftar permit yang dikeluarkan oleh Pihak Berkuasa Kompeten dan maklumat yang berhubungan dengan permit itu;

untuk mewujudkan langkah di bawah subseksyen 30(1)

untuk menyokong undang-undang adat dan amalan masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan, dan pembangunan protokol dan tatacara komuniti oleh masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan, mengikut mana-mana yang berkenaan;

untuk menubuh dan menyenggara suatu mekanisme pusat penjelasan di bawah seksyen 32;

untuk berperanan sebagai Pihak Berkuasa Kompeten bagi semua koleksi ex-situ jika asalan sumber biologi tidak boleh ditentukan dengan usaha wajar dan tidak termasuk dalam bidang kuasa Pihak Berkuasa Kompeten lain; dan

untuk melakukan apa-apa perkara yang disifatkannya sesuai untuk membolehkannya melaksanakan fungsinya secara berkesan atau yang bersampingan dengan pelaksanaan fungsinya.

Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah menubuhkan suatu badan penasihat untuk menangani perkara yang berhubungan dengan masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan dan pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi yang terdiri daripada wakil masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan yang nasihat itu hendaklah diminta dan diambil kira.

Pihak Berkuasa Kompeten boleh, jika difikirkannya perlu, menubuhkan apa-apa jawatankuasa untuk membantu dalam menjalankan fungsinya di bawah Akta ini.

Mana-mana anggota badan penasihat yang dilantik di bawah subseksyen (2), orang lain yang diundang untuk menghadiri apa-apa mesyuarat badan penasihat dan anggota jawatankuasa yang ditubuhkan di bawah subseksyen (3) boleh dibayar apa-apa elaun dan perbelanjaan lain sebagaimana yang ditentukan oleh

Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah berunding dan mendapatkan nasihat daripada Pihak Berkuasa Kompeten Kebangsaan dalam menjalankan kuasanya dan melaksanakan fungsinya di bawah Akta ini.

untuk menguruskan semua permohonan bagi akses kepada sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi dalam bidang kuasanya dan perkongsian faedah yang terhasil daripada penggunaan sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi;

untuk menyenggara suatu rekod bagi semua permohonan akses dan keputusan yang berhubungan dengan permohonan itu, termasuk permit yang dikeluarkan;

untuk menyediakan suatu laporan tahunan berkenaan dengan apa-apa permohonan akses dan keputusan yang berhubungan dengan permohonan itu termasuk permit yang dikeluarkan dan mengemukakan laporan dan salinan permit itu kepada Pihak Berkuasa Kompeten Kebangsaan pada atau sebelum apa-apa tarikh yang akan ditentukan oleh Pihak Berkuasa Kompeten Kebangsaan; dan

melakukan apa-apa perkara lain yang disifatkannya patut untuk membolehkannya melaksanakan fungsinya secara berkesan atau yang bersampingan dengan pelaksanaan fungsinya.

Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah mempunyai kuasa untuk melakukan semua perkara yang perlu atau suai manfaat bagi atau yang berkaitan dengan pelaksanaan fungsinya di bawah

Anggota Jawatankuasa Penasihat yang dilantik di bawah subseksyen (1) dan mana-mana orang lain yang diundang ke apa-apa mesyuarat Jawatankuasa Penasihat boleh dibayar apa-apa elaun dan perbelanjaan lain sebagaimana yang ditentukan oleh Pihak

Anggota Jawatankuasa Penasihat yang dilantik di bawah subseksyen (1) hendaklah, melainkan jika dia terlebih dahulu meletakkan atau mengosongkan jawatannya atau pelantikannya terlebih dahulu dibatalkan, memegang jawatan selama tempoh tidak melebihi dua tahun dan hendaklah layak untuk dilantik semula.

Jawatankuasa Penasihat hendaklah, atas permintaan, memberikan nasihat bagi perkara saintifik, perundangan, teknikal, etika dan disiplin lain yang berkaitan kepada Pihak Berkuasa

suatu perjanjian perkongsian faedah telah dibuat mengikut seksyen 22;

dalam hal akses kepada sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi, mengikut mana-mana yang berkenaan, pemohon telah mendapat keizinan termaklum awal mengikut seksyen 23;

permohonan itu bukan bagi apa-apa taksa yang terancam;

permohonan itu bukan bagi apa-apa spesies yang endemik, spesies nadir atau apa-apa spesies yang dilindungi di bawah undang-undang Persekutuan atau Negeri;

akses itu tidak mungkin mendatangkan kesan buruk terhadap punca pencarian atau amalan budaya, termasuk amalan keagamaan, istiadat atau tradisi atau adat lain masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan lain;

dalam hal akses kepada sumber genetik manusia, penggunaannya bukan bagi maksud yang bertentangan dengan nilai-nilai etika atau kepentingan awam;

akses itu tidak boleh mendatangkan kesan buruk terhadap alam sekitar yang mungkin sukar untuk dikawal dan dikurangkan;

akses itu tidak boleh mengakibatkan hakisan genetik atau menjejaskan apa-apa fungsi ekosistem;

akses itu tidak boleh menjejaskan keselamatan makanan;

penggunaan sumber biologi itu bukanlah bagi maksud yang bertentangan dengan kepentingan negara atau Negeri;

penggunaan sumber biologi itu bukanlah bagi membangunkan senjata biologi atau kimia, atau bagi maksud ketenteraan atau keganasan;

penggunaan sumber biologi itu bukanlah bagi maksud yang berkaitan dengan teknologi pembatasan penggunaan genetik;

pemohon tidak melakukan suatu kesalahan di bawah

pemohon tidak dihukum bankrap atau, dalam hal suatu syarikat, tidak digulungkan;

permohonan itu mematuhi kehendak Akta ini atau mana-mana undang-undang bertulis lain; dan

penggunaan sumber biologi itu tidak bertentangan dengan perjanjian antarabangsa atau instrumen yang berkaitan yang kepadanya Malaysia menjadi suatu pihak.

Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah menolak permohonan itu jika—

apa-apa alasan yang dinyatakan dalam subseksyen (2)

selepas berunding dengan Pihak Berkuasa Kompeten

Walau apa pun subseksyen (3), Pihak Berkuasa Kompeten boleh mengeluarkan permit yang berhubungan dengan perenggan (2)(c) dan (d) jika Pihak Berkuasa Kompeten berpuas hati bahawa permohonan permit itu tidak menjejaskan pemuliharaan dan penggunaan biodiversiti secara mampan.

Selepas memberikan pertimbangan yang sewajarnya kepada permohonan di bawah subseksyen (1) dan (2), Pihak Berkuasa

meluluskan permohonan itu, dengan atau tanpa syarat, dan mengeluarkan suatu permit kepada pemohon; atau

menolak permohonan itu, dengan menyatakan alasan bagi penolakan.

Mana-mana orang yang mengakses sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi tanpa permit di bawah subseksyen (1) atau melanggar apa-apa syarat yang dikenakan atas permit di bawah subseksyen (5)

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi sepuluh tahun atau kedua-duanya; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima juta ringgit.

Selepas pengeluaran permit di bawah subseksyen (1), tiada perubahan bagi penggunaan berhubung dengan sumber biologi sebagaimana yang dinyatakan dalam permit boleh dibuat kecuali apabila permohonan baharu dibuat dan suatu permit dikeluarkan di bawah seksyen ini.

Pihak Berkuasa Kompeten boleh pada bila-bila masa selepas mengeluarkan permit di bawah subseksyen (1)—

mengenakan apa-apa syarat tambahan bagi permit sebagaimana yang difikirkannya perlu atau suai manfaat; atau

meminda atau membatalkan apa-apa syarat yang dikenakan atas permit.

Jika Pihak Berkuasa Kompeten menggunakan subseksyen (3),

Selepas tamat tempoh yang dinyatakan dalam notis itu, dan setelah mempertimbangkan apa-apa representasi yang dibuat oleh pemegang permit, Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah memutuskan sama ada untuk mengenakan, mengubah atau membatalkan apa-apa syarat di bawah subseksyen (3).

Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah memberikan suatu notis bertulis kepada pemegang permit mengenai keputusannya di bawah subseksyen (5) dengan secepat yang dapat dilaksanakan dan keputusan itu akan berkuat kuasa pada tarikh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu.

Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (2) atau apa-apa syarat yang dikenakan bagi permit di bawah subseksyen (3)

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi sepuluh tahun atau kedua-duanya; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit.

Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan—

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi sepuluh tahun atau kedua-duanya; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit.

Apa-apa aktiviti yang dijalankan di bawah subseksyen (1)

pemohon ialah suatu pertubuhan bukan berasaskan keuntungan yang berpangkalan atau didaftarkan di Malaysia;

penyelidik tempatan terlibat dalam aktiviti itu; dan

suatu program untuk membina keupayaan dimasukkan dalam aktiviti.

Pihak Berkuasa Kompeten boleh, selepas menerima permohonan di bawah subseksyen (1), meluluskan permohonan itu, jika perkara yang berikut telah dipenuhi:

permohonan bukan bagi maksud komersial atau komersial berpotensi;

dalam hal akses kepada sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi, mengikut mana-mana yang berkenaan, pemohon telah mendapat keizinan termaklum awal mengikut seksyen 23;

permohonan itu bukan bagi apa-apa taksa yang terancam;

permohonan itu bukan bagi apa-apa spesies yang endemik, spesies nadir atau apa-apa spesies yang dilindungi di bawah undang-undang Persekutuan atau Negeri;

akses itu tidak mungkin mendatangkan kesan buruk terhadap punca pencarian atau amalan budaya termasuk amalan keagamaan, istiadat atau tradisi atau adat lain masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan lain;

dalam hal akses kepada sumber genetik manusia, penggunaannya bukan bagi maksud yang bertentangan dengan nilai-nilai etika atau kepentingan awam;

akses itu tidak boleh mendatangkan kesan buruk terhadap alam sekitar yang mungkin sukar untuk dikawal dan dikurangkan;

akses itu tidak boleh mengakibatkan hakisan genetik atau menjejaskan apa-apa fungsi ekosistem;

akses itu tidak boleh menjejaskan keselamatan makanan;

penggunaan sumber biologi itu bukanlah bagi maksud yang bertentangan dengan kepentingan negara atau Negeri;

penggunaan sumber biologi itu bukanlah untuk membangunkan senjata biologi atau kimia, atau bagi maksud ketenteraan atau keganasan;

penggunaan sumber biologi itu bukanlah bagi maksud yang berkaitan dengan teknologi pembatasan penggunaan genetik;

pemohon tidak melakukan suatu kesalahan di bawah Akta ini;

pemohon tidak dihukum bankrap atau, dalam hal suatu syarikat, tidak digulungkan;

permohonan itu mematuhi kehendak Akta ini atau mana-mana undang-undang bertulis lain; dan

penggunaan sumber biologi itu tidak bertentangan dengan perjanjian antarabangsa atau instrumen yang berkaitan yang kepadanya Malaysia menjadi suatu pihak.

Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah menolak permohonan itu jika—

apa-apa alasan yang dinyatakan dalam subseksyen (3)

selepas berunding dengan Pihak Berkuasa Kompeten

Walau apa pun subseksyen (4), Pihak Berkuasa Kompeten boleh mengeluarkan permit yang berhubungan dengan perenggan (3)(c) dan (d) jika Pihak Berkuasa Kompeten berpuas hati bahawa permohonan bagi permit itu tidak menjejaskan pemuliharaan dan penggunaan biodiversiti secara mampan.

Selepas memberikan pertimbangan yang sewajarnya kepada permohonan di bawah subseksyen (1) dan (3), Pihak Berkuasa

meluluskan permohonan, dengan atau tanpa syarat, dan mengeluarkan suatu permit kepada pemohon; atau

menolak permohonan, dengan menyatakan alasan bagi penolakan.

Mana-mana orang yang mempunyai akses kepada sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi tanpa permit di bawah subseksyen (1) atau melanggar apa-apa syarat yang dikenakan ke atas permit di bawah subseksyen (6)

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tujuh tahun atau kedua-duanya; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi satu juta ringgit.

Selepas pengeluaran permit di bawah subseksyen (1), tiada perubahan bagi penggunaan berhubung dengan sumber biologi sebagaimana yang dinyatakan dalam permit boleh dibuat kecuali apabila permohonan baharu dibuat dan suatu permit dikeluarkan di bawah seksyen ini.

Pihak Berkuasa Kompeten boleh pada bila-bila masa selepas mengeluarkan permit di bawah subseksyen (1)—

mengenakan apa-apa syarat bagi permit sebagaimana yang difikirkannya perlu atau suai manfaat; atau

meminda atau membatalkan apa-apa syarat yang dikenakan ke atas permit.

Jika Pihak Berkuasa Kompeten menggunakan subseksyen (3),

Selepas tamat tempoh yang dinyatakan dalam notis itu, dan setelah mempertimbangkan apa-apa representasi yang dibuat oleh pemegang permit, Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah memutuskan sama ada untuk mengenakan, mengubah atau membatalkan apa-apa syarat di bawah subseksyen (3).

Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah memberikan suatu notis bertulis kepada pemegang permit mengenai keputusannya di bawah subseksyen (5) dengan secepat yang dapat dilaksanakan dan keputusan itu akan berkuat kuasa pada tarikh yang dinyatakan dalam notis bertulis itu.

Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (2) atau apa-apa syarat yang dikenakan ke atas permit di bawah subseksyen (3)

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tujuh tahun atau kedua-duanya; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit.

mana-mana orang yang bekerja atau belajar dan menjalankan penyelidikan bagi maksud bukan komersial di dalam atau di bawah kuasa, institusi pengajian tinggi awam, institusi penyelidikan awam atau agensi Kerajaan di dalam

bagi pertukaran sumber biologi antara orang di dalam suatu institusi pengajian tinggi awam, institusi penyelidikan awam atau agensi Kerajaan di dalam Malaysia atau antara institusi atau agensi itu di dalam Malaysia bagi maksud bukan komersial, melainkan jika dikehendaki selainnya oleh Pihak Berkuasa Kompeten dan tertakluk kepada apa-apa syarat sebagaimana yang ditetapkan; atau

oleh mana-mana orang atau institusi di dalam atau di luar Malaysia yang mengakses sumber biologi daripada pemegang permit di bawah subseksyen 15(1) atau orang atau institusi di bawah perenggan (a), atas permintaan pemegang permit atau orang atau institusi itu, bagi maksud menjalankan atau meneruskan penyelidikan bagi maksud bukan komersial.

Jika kelulusan diberikan oleh Pihak Berkuasa Kompeten untuk pemindahan, pemindahan itu hendaklah tertakluk kepada apa-apa syarat sebagaimana yang ditetapkan dan penerima pindahan hendaklah memohon permit di bawah Akta ini, melainkan diputuskan selainnya oleh Pihak Berkuasa Kompeten.

Pemegang permit atau orang atau institusi yang disebut dalam perenggan 18(a) dan (b) hendaklah memberitahu

membekal, menjual, menawarkan atau mengiklankan untuk jualan; atau

menawarkan bagi keuntungan, perolehan atau faedah, sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi itu kepada seseorang yang menghendaki suatu permit di bawah Akta ini melakukan suatu kesalahan.

Mana-mana orang yang melakukan suatu kesalahan di bawah subseksyen (1) boleh, apabila disabitkan—

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit, atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi sepuluh tahun atau kedua-duanya; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima juta ringgit.

Perjanjian perkongsian faedah hendaklah berdasarkan terma dipersetujui bersama dan mengadakan peruntukan bagi perkongsian faedah yang adil dan saksama.

Jika Kerajaan Persekutuan atau Pihak Berkuasa Negeri bukan pemberi sumber di bawah subseksyen (1), Kerajaan Persekutuan atau Pihak Berkuasa Negeri boleh menghendaki pemohon untuk membayar suatu peratusan daripada apa-apa faedah kewangan yang diperoleh di bawah perjanjian perkongsian faedah sebagaimana yang ditentukannya.

Apa-apa faedah kewangan itu hendaklah didepositkan ke dalam kumpulan wang yang ditubuhkan oleh Kerajaan

Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah menggunakan apa-apa bayaran atau mana-mana bahagian daripada bayaran yang diterima di bawah Bahagian ini bagi pemuliharaan biodiversiti dan penggunaan mampan komponennya dan untuk perbelanjaan sampingan lain.

suatu sumber biologi atas tanah yang masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan itu mempunyai hak sebagaimana yang ditetapkan oleh undang-undang; dan

pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi yang dipegang oleh masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan itu.

Keizinan termaklum awal masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan hendaklah diperoleh mengikut undang-undang dan amalan adat, protokol dan tatacara masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan itu, mengikut mana-mana yang berkenaan.

Mana-mana orang yang berniat untuk mengakses sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi dalam subseksyen (1) bagi maksud komersial atau komersial berpotensi di bawah subseksyen 12(1) hendaklah membuat suatu perjanjian perkongsian faedah dengan masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan yang berkaitan.

Keizinan termaklum awal hendaklah diperoleh daripada dan perjanjian perkongsian faedah hendaklah dibuat dengan—

wakil, pertubuhan atau badan yang dikenal pasti mengikut undang-undang dan amalan adat, protokol dan tatacara bagi masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan tersebut; atau

jika tiada wakil atau pertubuhan bagi pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi itu yang boleh dikenal pasti—

dengan pemegang pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi dalam masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan itu; atau

dengan Kerajaan Persekutuan atau Pihak Berkuasa

Apa-apa faedah kewangan yang diperoleh daripada perjanjian perkongsian faedah yang dibuat di bawah subperenggan 4(b)(ii)

Jika pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi yang sama dikongsi oleh lebih daripada satu masyarakat pribumi atau tempatan—

pemohon hendaklah memperoleh keizinan termaklum awal dan membuat perjanjian perkongsian faedah dengan wakil atau pertubuhan bagi semua pemegang pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi yang boleh dikenal pasti dengan sewajarnya; atau

jika tidak boleh dipraktikkan dalam semua hal keadaan untuk menentukan kesemua pemegang itu, dan hal ini dibuktikan sehingga Pihak Berkuasa Kompeten berpuas hati, pemohon hendaklah memperoleh keizinan termaklum awal, dan membuat perjanjian perkongsian faedah dengan wakil atau pertubuhan pemegang itu yang boleh dikenal pasti dengan sewajarnya oleh pemohon.

Dalam keadaan terdapat tuntutan daripada mana-mana masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan bahawa ia merupakan pemegang sah pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi setelah permohonan itu diluluskan, Pihak Berkuasa

menentukan tuntutan tersebut selepas berunding dengan masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan yang daripadanya keizinan termaklum awal telah diperoleh dan perjanjian perkongsian faedah dibuat;

jika tuntutan itu dibuktikan sehingga Pihak Berkuasa

menentukan kuantum atau sifat faedah yang masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan berhak di bawah perenggan (b), selepas berunding dengan semua masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan yang berkaitan.

Permit yang disebut dalam subseksyen (1) hendaklah menjadi keterangan berkenaan dengan maklumat yang berikut:

keizinan termaklum awal Pihak Berkuasa Kompeten bagi akses kepada sumber biologi;

keizinan termaklum awal masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan di bawah seksyen 23 bagi akses kepada sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi, mengikut mana-mana yang berkenaan;

asalan sumber biologi yang diakses;

penetapan suatu perjanjian perkongsian faedah dengan pemberi sumber jika berkenaan;

orang yang kepadanya permit itu dikeluarkan; dan

kegunaan yang baginya permit itu dikeluarkan.

perihalan sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi itu, termasuk pengenalan unik yang ada;

tarikh atau tarikh-tarikh akses;

tempat akses;

kuantiti atau saiz sumber biologi itu (seperti berat atau dimensi fizikal);

nama umum dan saintifik, atau yang diberikan kepada, sumber biologi itu;

lokasi sumber biologi itu disimpan; dan

butir-butir berkenaan dengan apa-apa pelupusan fizikal yang kemudian bagi sumber biologi itu, termasuk nama dan alamat pihak lain yang mempunyai milikan sumber biologi atau suatu bahagian sumber biologi itu.

Suatu salinan rekod yang disebut dalam subseksyen (1)

Suatu rekod yang disebut dalam subseksyen (1) hendaklah disimpan oleh pemegang permit semasa sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi itu dalam milikan pemegang itu dan untuk dua puluh tahun selepas tamat tempoh penggunaan.

Jika Pihak Berkuasa Kompeten tidak bersetuju untuk mengambil sumber biologi itu dalam keadaan yang dinyatakan dalam subseksyen (1), pemegang permit itu hendaklah melupuskan sumber biologi itu mengikut cara yang ditentukan oleh Pihak

pemegang permit itu telah melanggar mana-mana peruntukan

pemegang permit telah melanggar apa-apa syarat permit itu;

permit itu dikeluarkan akibat maklumat palsu, mengelirukan atau tidak tepat;

permit itu telah diperoleh dengan cara tidak sepatutnya atau menyalahi undang-undang; atau

pemegang permit telah disabitkan atas suatu kesalahan di bawah Akta ini.

Sebelum membatalkan permit itu, Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah memberikan pemegang permit suatu peluang untuk didengari.

Jika Pihak Berkuasa Kompeten membatalkan permit di bawah subseksyen (1), Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah dengan serta-merta memberitahu pemegang permit dan Pihak Berkuasa

Setelah diberitahukan sedemikian, pemegang permit hendaklah dengan serta-merta menyerahkan permit itu, apa-apa hasil penyelidikan dan dokumen yang berkenaan, dan sumber biologi yang telah diakses kepada Pihak Berkuasa Kompeten yang mengeluarkan permit itu.

Mana-mana pemegang permit yang melanggar subseksyen (4)

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi sepuluh tahun atau kedua-duanya, dan bagi suatu kesalahan berterusan, boleh didenda lanjut tidak melebihi lima ribu ringgit bagi setiap hari kesalahan itu berterusan selepas disabitkan; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit, dan bagi suatu kesalahan berterusan, boleh didenda lanjut tidak melebihi sepuluh ribu ringgit bagi setiap hari kesalahan itu berterusan selepas disabitkan.

Mahkamah boleh, setelah menimbangkan suatu rayuan yang dibuat di bawah subseksyen (1), mengesahkan atau mengetepikan keputusan yang dirayukan itu.

Bagi maksud seksyen ini, “Mahkamah” ertinya Mahkamah

Langkah itu hendaklah termasuk—

penentuan tempat pemeriksaan; dan

kehendak untuk mengemukakan permit di tempat pemeriksaan yang ditetapkan.

Tempat pemeriksaan yang ditentukan di bawah perenggan (2)(a) hendaklah termasuk pejabat atau pihak berkuasa yang menguruskan mengenai permohonan paten, pendaftaran atau kelulusan produk dan geran pendanaan penyelidikan awam.

Pihak berkuasa yang bertanggungjawab bagi tempat pemeriksaan hendaklah memaklumkan Pihak Berkuasa Kompeten

Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan—

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tujuh tahun atau kedua-duanya; dan

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit.

Maklumat di bawah subseksyen (1) hendaklah tidak boleh dipaparkan jika maklumat itu dikelaskan sebagai rahsia sebagaimana yang ditentukan oleh Pihak Berkuasa Kompeten yang berkaitan.

Bagi maksud subseksyen (2), maklumat dikelaskan sebagai rahsia jika—

maklumat itu sensitif mengikut kebudayaan; atau

didedahkan, maklumat itu boleh—

merosakkan kepentingan komersial seseorang;

mengakibatkan risiko terhadap biodiversiti; atau

memudaratkan kepentingan negara.

Apa-apa penentuan kerahsiaan di bawah subperenggan (3)(b)(i)

Bagi maksud subseksyen (1), Pihak Berkuasa Kompeten

Pemberitahuan oleh Pihak Berkuasa Kompeten Pihak lain kepada Protokol kepada Pihak Berkuasa Kompeten Kebangsaan bahawa Pihak Berkuasa Kompeten itu tidak mengeluarkan permit atau apa-apa yang seumpamanya untuk akses kepada sumber biologinya atau pengetahuan tradisinya yang berkaitan dengan sumber biologi, atau terma dipersetujui bersama telah ditetapkan, ialah keterangan prima facie pemberitahuan itu.

Dalam mana-mana hal yang berhubungan dengan pelakuan sesuatu kesalahan di bawah Akta ini, mana-mana pegawai penguat kuasa yang menjalankan penyiasatan boleh menjalankan segala atau mana-mana kuasa khas berhubung dengan penyiasatan polis dalam kes boleh tangkap yang diberikan oleh Kanun Tatacara

Seksyen ini tidak boleh dianggap sebagai mengehadkan atau menyentuh mana-mana kuasa yang serupa yang diberikan kepada mana-mana orang di bawah mana-mana undang-undang bertulis lain.

Bilamana pegawai penguat kuasa itu menjalankan mana-mana kuasa di bawah Akta ini, dia hendaklah, apabila diminta, mengemukakan kepada orang yang terhadapnya kuasa itu sedang dijalankan kad kuasa yang dikeluarkan kepadanya di bawah subseksyen (1).

memeriksa mana-mana sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain sebagaimana yang difikirkannya perlu;

mengesahkan ketepatan rekod atau kenyataan atau apa-apa maklumat yang diberikan kepada pegawai penguat kuasa; atau

memungut apa-apa sumber biologi.

Orang yang mengawal atau menjaga pengangkut itu hendaklah, jika dikehendaki berbuat demikian oleh pegawai penguat kuasa—

memberhentikan pengangkut itu dan membenarkan pegawai penguat kuasa memeriksanya; dan

membuka semua bahagian pengangkut itu untuk diperiksa dan mengambil segala langkah yang perlu untuk membolehkan atau memudahkan penjalanan pemeriksaan itu sebagaimana yang difikirkan perlu oleh pegawai penguat kuasa.

Seseorang yang melanggar subseksyen (2) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tujuh tahun atau kedua-duanya.

Notis di bawah subseksyen (1) tidak perlu diberikan jika penyitaan itu dibuat dalam kehadiran—

pemunya atau ejennya;

penghuni premis itu; atau

orang yang mengawal atau menjaga pengangkut itu jika penyitaan itu dibuat di bawah seksyen 40.

Jika mana-mana sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain yang distorkan, disimpan atau dijumpai, pegawai penguat kuasa menyita barang itu hendaklah menyediakan suatu senarai barang-barang yang disita dan dengan segera menyerahkan suatu salinan yang ditandatangani olehnya kepada pemunya atau orang yang bertanggungjawab bagi tempat, premis atau pengangkut yang telah digeledah, atau kepada ejen atau pekhidmat pemunya atau orang itu, di tempat, premis atau pengangkut itu.

Jika apa-apa pengangkut, jentera, peralatan atau kelengkapan yang disita dipulangkan buat sementara di bawah subseksyen (1), seseorang yang—

tidak menyerahkan balik pengangkut, jentera, peralatan atau kelengkapan itu kepada mahkamah apabila diminta; atau

melanggar mana-mana terma atau syarat yang dikenakan di bawah subseksyen (1), melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tujuh tahun atau kedua-duanya.

Suatu perintah bagi pelucuthakan mana-mana sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain hendaklah dibuat jika dibuktikan sehingga memuaskan hati mahkamah bahawa suatu kesalahan di bawah

Jika tiada pendakwaan berkenaan dengan mana-mana sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain yang disita di bawah Akta ini, sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain itu hendaklah diambil dan disifatkan terlucut hak apabila tamat tempoh satu bulan kalendar dari tarikh penyampaian notis ke alamat yang terakhir diketahui orang yang daripadanya sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain itu disita yang menyatakan bahawa tiada pendakwaan berkenaan dengan sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain itu melainkan jika sebelum tamat tempoh itu suatu tuntutan baginya telah dibuat mengikut cara yang dinyatakan dalam subseksyen (4), (5), (6) dan (7).

Mana-mana orang yang menegaskan bahawa dia ialah pemunya sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain yang disebut dalam subseksyen (3)

Apabila notis yang disebut dalam subseksyen (4) diterima, pegawai penguat kuasa itu hendaklah merujukkan tuntutan itu kepada seorang Majistret bagi mendapatkan keputusannya.

Majistret yang kepadanya sesuatu perkara dirujukkan di bawah subseksyen (5) hendaklah mengeluarkan suatu saman yang menghendaki orang yang menegaskan bahawa dia ialah pemunya sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain itu dan orang yang daripadanya ia disita hadir di hadapannya, dan apabila mereka hadir atau apabila mereka tidak hadir, setelah dibuktikan bahawa saman itu telah disampaikan dengan sewajarnya, Majistret itu hendaklah meneruskan pemeriksaan perkara itu.

Jika dibuktikan bahawa suatu kesalahan di bawah Akta ini atau mana-mana perundangan subsidiarinya telah dilakukan dan bahawa sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain yang disebut dalam subseksyen (6) merupakan hal perkara bagi atau telah digunakan dalam pelakuan kesalahan itu, maka Majistret itu hendaklah memerintahkan supaya sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain itu dilucuthakkan, dan hendaklah, jika tiada bukti sedemikian, memerintahkan pelepasannya.

Mana-mana sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain yang dilucuthakkan atau disifatkan terlucut hak hendaklah diserahkan kepada Pihak Berkuasa Kompeten dan hendaklah dilupuskan mengikut apa-apa cara sebagaimana yang difikirkan patut oleh

Apabila suatu keputusan bagi penghantaran pulang dibuat di bawah Akta ini berkenaan dengan mana-mana sumber biologi yang telah diimport ke Malaysia yang melanggar Akta ini, dan sumber biologi itu telah dibawa ke dalam Malaysia dalam suatu pengangkut, pemunya atau pengimport sumber biologi itu atau ejennya hendaklah, jika dikehendaki secara bertulis oleh Pihak

perjalanan percuma bagi pemulangan sumber biologi itu ke tempat sumber biologi itu diangkut ke Malaysia, atau ke mana-mana pelabuhan atau tempat yang lain yang ditetapkan oleh Pihak Berkuasa Kompeten; dan

jika dikehendaki, penyenggaraan dan penstoran yang sepatutnya bagi sumber biologi itu semasa pelayaran, penerbangan atau perjalanan.

Tiada seorang pun bertanggungan di bawah subseksyen (9)

jika tiada prosiding dimulakan, dua belas bulan dari tarikh sumber biologi itu diimport ke dalam Malaysia; atau

enam bulan dari tarikh prosiding bagi kesalahan yang berkaitan dengan pengimportan ke dalam Malaysia itu selesai.

Mana-mana orang yang melanggar subseksyen (9) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan–

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tujuh tahun atau kedua-duanya; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi satu ratus lima puluh ribu ringgit.

untuk menghendaki pengemukaan rekod, akaun dan dokumen dan meneliti, memeriksa dan menyalin mana-mana rekod, akaun dan dokumen;

untuk menghendaki pengemukaan apa-apa dokumen pengenalan daripada mana-mana orang berhubung dengan mana-mana hal atau kesalahan di bawah Akta ini atau mana-mana perundangan subsidiarinya; atau

untuk membuat apa-apa siasatan yang perlu untuk menentukan sama ada peruntukan Akta ini atau mana-mana perundangan subsidiarinya telah dipatuhi.

Seseorang yang tidak mematuhi permintaan yang dibuat di bawah subseksyen (1) melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tujuh tahun atau kedua-duanya.

jika Pihak Berkuasa Kompeten di bawah bidang kuasa

jika Pihak Berkuasa Kompeten di bawah bidang kuasa

mana-mana kesalahan di bawah Akta ini dan apa-apa peraturan-peraturan yang dibuat di bawah Akta yang boleh dikompaun;

kriteria bagi mengkompaun kesalahan; dan

kaedah dan tatacara mengkompaun kesalahan.

Pihak Berkuasa Kompeten boleh, dengan keizinan bertulis

Suatu tawaran di bawah subseksyen (2) boleh dibuat pada bila-bila masa selepas kesalahan itu dilakukan tetapi sebelum apa-apa pendakwaan baginya dimulakan.

Jika amaun yang dinyatakan dalam tawaran itu tidak dibayar dalam masa yang dinyatakan dalam tawaran itu atau dalam apa-apa masa lanjutan yang diberikan oleh Pihak Berkuasa

Jika suatu kesalahan telah dikompaun di bawah subseksyen (2), tiada pendakwaan boleh dimulakan berkenaan dengan kesalahan itu terhadap orang yang kepadanya tawaran untuk mengkompaun itu dibuat, dan  mana-mana sumber biologi, pengangkut, jentera, peralatan, kelengkapan, buku, rekod, dokumen atau benda lain disita berkaitan dengan kesalahan itu boleh dilucuthakkan atau dilepaskan oleh Pihak Berkuasa Kompeten di bawah seksyen 44

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi lima puluh ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tiga tahun atau kedua-duanya; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit.

Mana-mana orang yang—

tanpa kuasa yang sah mengubah, memalsukan, mencacatkan atau merosakkan apa-apa permit, perakuan atau pendaftaran; atau

menggunakan apa-apa permit, perakuan atau pendaftaran yang diketahuinya telah diubah, dipalsukan, dicacatkan atau dirosakkan, melakukan suatu kesalahan dan boleh, apabila disabitkan—

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi satu ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi tujuh tahun atau kedua-duanya; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit.

boleh didakwa secara berasingan atau bersesama dalam prosiding yang sama bersekali dengan pertubuhan perbadanan itu; dan

jika pertubuhan perbadanan itu didapati telah melakukan kesalahan itu, hendaklah disifatkan telah melakukan kesalahan itu dan boleh, apabila disabitkan, dikenakan penalti yang terpakai bagi seseorang individu melainkan jika, dengan mengambil kira jenis fungsinya atas sifat itu dan segala hal keadaan, dia membuktikan—

bahawa kesalahan itu telah dilakukan tanpa pengetahuan, persetujuan atau pembiarannya; dan

bahawa dia telah mengambil segala langkah berjaga-jaga yang munasabah dan telah menjalankan usaha yang wajar untuk mencegah pelakuan kesalahan itu.

bahawa perbuatan, peninggalan, pengabaian atau keingkaran itu dilakukan tanpa pengetahuan, keizinan atau pembiarannya; dan

bahawa dia telah mengambil segala langkah berjaga-jaga yang munasabah dan telah menjalankan usaha yang wajar untuk mencegah perbuatan, peninggalan, pengabaian atau keingkaran itu.

mana-mana anggota, pegawai atau pegawai penguat kuasa

mana-mana orang lain bagi atau atas sebab atau berkenaan dengan apa-apa perbuatan yang dilakukan atau berupa dilakukan olehnya di bawah perintah, arahan atau suruhan Pihak Berkuasa Kompeten Kebangsaan atau

Jika apa-apa buku, rekod, akaun, dokumen atau data berkomputer yang menjadi keterangan atau yang boleh diperiksa dalam apa-apa prosiding sivil atau jenayah mengandungi apa-apa catatan yang dalamnya mana-mana pemberi maklumat dinamakan atau diperihalkan atau yang mungkin menyebabkan pemberi maklumat diketahui, mahkamah hendaklah menyebabkan supaya semua bahagian itu ditutup daripada penglihatan atau dipadamkan hanya setakat yang perlu untuk melindungi pemberi maklumat daripada diketahui.

Jika dalam perbicaraan bagi mana-mana kesalahan di bawah

suatu sumber biologi atau koleksi sumber biologi spesifik, termasuk untuk tambahan koleksi pada masa hadapan dan bagi maksud seperti yang dinyatakan oleh Menteri, jika—

sumber yang dipegang sebagai spesimen yang jauh dari alam semula jadi, sama ada dalam koleksi atau sebaliknya, oleh jabatan atau agensi kerajaan dan akses kepada sumber biologi ditadbir oleh jabatan atau agensi tersebut mengikut cara yang selaras dengan objektif Akta ini;

terdapat permintaan secara bertulis oleh jabatan kerajaan atau agensi yang memegang sumber biologi mengikut subperenggan (1)(a)(i); atau

terdapat pertukaran dan penggunaan amalan sedia ada yang mengadakan peruntukan bagi akses dan perkongsian manfaat sumber biologi selaras dengan matlamat Akta ini; dan

mana-mana orang atau golongan orang atau mana-mana sumber biologi, termasuk apa-apa penggunaan sumber biologi, atas syor Pihak Berkuasa Kompeten yang berkenaan dan rundingan dengan Pihak Berkuasa Kompeten

Menteri boleh menetapkan tatacara yang berbeza berkenaan dengan sumber biologi yang tertentu atau koleksi sumber biologi tertentu untuk menggalakkan pemuliharaan biodiversiti.

Menteri hendaklah mendapatkan kebenaran daripada pihak

Menteri boleh, atas syor Pihak Berkuasa Kompeten yang berkenaan selepas berunding dengan Pihak Berkuasa Kompeten

Jadual Pertama hanya boleh dipinda dengan persetujuan

Tanpa menjejaskan keluasan subseksyen (1), peraturan-peraturan boleh dibuat bagi maksud yang berikut:

untuk menetapkan cara untuk memohon akses kepada sumber biologi dan pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi di bawah Akta ini, butir-butir yang perlu dikemukakan oleh pemohon, tempoh, terma, syarat dan sekatan yang akan dikenakan ke atas pengeluaran permit;

untuk menetapkan terma dan syarat bagi akses kepada sumber biologi dan pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi di bawah perenggan 18(a) dan (b);

untuk mengadakan tatacara khas untuk sumber biologi tertentu atau koleksi sumber biologi tertentu untuk memajukan pemuliharaan biodiversiti;

untuk mengadakan tatacara atau kod standard bagi akses dan perkongsian faedah sumber biologi secara am atau sumber biologi atau koleksi sumber biologi tertentu dan pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi;

untuk menetapkan cara bagi akses kepada sumber biologi dan pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi melalui pengantara yang diberi kuasa;

untuk mengadakan peruntukan bagi pembatalan permit;

untuk mengadakan peruntukan bagi perkara yang berhubungan dengan fi dan caj;

untuk mengadakan tatacara bagi rayuan;

untuk mengadakan peruntukan bagi komposisi, elaun, tatacara dan perkara-perkara bersampingan yang berhubungan dengan penubuhan dan penjalanan badan penasihat, jawatankuasa dan Jawatankuasa Penasihat;

untuk mengadakan peruntukan bagi terma minimum bagi perjanjian perkongsian faedah;

untuk mengadakan langkah yang bertujuan untuk mencegah penggunaan dalam Malaysia, sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi, yang tidak disertakan dengan permit atau seumpamanya dan keterangan terma dipersetujui bersama telah diwujudkan;

untuk mengadakan langkah bagi maksud pemantauan dan pengesanan sumber biologi yang diakses;

untuk mengadakan elemen penting untuk memperoleh keizinan termaklum awal masyarakat pribumi dan masyarakat tempatan; dan

untuk mengadakan peruntukan bagi apa-apa perkara lain sebagaimana yang dimaksudkan oleh, atau yang perlu untuk melaksanakan sepenuhnya peruntukan Akta ini dan bagi pentadbiran yang sewajarnya.

Peraturan-peraturan yang dibuat di bawah subseksyen (1)

jika orang itu ialah orang perseorangan, didenda tidak melebihi dua ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi sepuluh tahun atau kedua-duanya; atau

jika orang itu ialah suatu pertubuhan perbadanan, didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit.

Sementara menunggu penentuan permohonan itu, orang itu boleh terus mengakses sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi itu.

Selepas Akta ini mula berkuat kuasa, mana-mana orang yang memiliki sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi yang berkenaan Akta ini akan terpakai dan tiada perjanjian perkongsian faedah dibuat, hendaklah membuat perjanjian dengan pemberi sumber jika—

terdapat suatu penggunaan baharu sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi itu; atau

terdapat pembangunan suatu produk baharu hasil daripada sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi itu.

Apabila tamatnya perjanjian perkongsian faedah di bawah subseksyen (3), Pihak Berkuasa Kompeten hendaklah mengeluarkan permit di bawah seksyen 12 bagi akses sumber biologi atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi.

tidak berniat untuk menggunakan sumber biologi itu atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi itu, yang cadangan tindakan adalah berkaitan, bagi maksud komersial atau komersial berpotensi;

mengaku janji untuk memberi laporan bertulis tentang apa-apa hasil penyelidikan ke atas sumber biologi itu atau pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi itu kepada Pihak Berkuasa Kompeten;

mengaku janji untuk menawarkan salinan pendua taksonomi sumber biologi yang dikutip kepada Pihak Berkuasa Kompeten;

mengaku janji untuk tidak memberi sumber biologi itu kepada mana-mana orang selain daripada Pihak Berkuasa Kompeten tanpa keizinan bertulis terlebih dahulu; dan

mengaku janji untuk tidak menjalankan, atau membenarkan pihak lain menjalankan, penyelidikan atau pembangunan bagi maksud komersial atau komersial berpotensi ke atas mana-mana sumber biologi, atau terbitan, atau berhubung dengan pengetahuan tradisi yang berkaitan dengan sumber biologi itu, melainkan jika dia memperoleh suatu permit bagi maksud komersial atau komersial berpotensi mengikut seksyen 12 dan suatu perjanjian perkongsian faedah telah dibuat, mengikut subseksyen 22(1)